Bio produkte zijn de afgelopen jaren een vast onderdeel geworden van het schap in de supermarkt. Steeds meer mensen kiezen bewust voor voeding die op een andere manier is geteeld of geproduceerd dan gangbare producten. Maar wat betekent dat label eigenlijk precies? En waarom is er zoveel aandacht voor biologische voeding? De antwoorden zijn interessanter dan je misschien verwacht.
Wat biologisch telen echt betekent
Bij biologische landbouw gelden strenge regels over hoe gewassen worden geteeld en hoe dieren worden gehouden. Synthetische bestrijdingsmiddelen en kunstmest zijn verboden. In plaats daarvan gebruiken boeren natuurlijke methoden om de grond gezond te houden, zoals het inzetten van compost of vruchtwisseling. Voor dieren gelden extra eisen op het gebied van ruimte en welzijn. Ze moeten toegang hebben tot buiten en mogen niet routinematig antibiotica krijgen. Deze regels zijn vastgelegd in Europese wetgeving, wat betekent dat elk product met een bio-keurmerk aan dezelfde basisnormen moet voldoen. Dat maakt het begrip niet alleen een marketingterm, maar een juridisch omschreven begrip.
Hoe je een echt biologisch product herkent
In Europa is het Europese bio-logo verplicht op voorverpakte producten uit ecologische landbouw. Dit logo, dat lijkt op een groen blad gemaakt van sterretjes, geeft aan dat minimaal 95 procent van de ingrediënten biologisch is. Naast dit EU-logo zijn er ook nationale keurmerken, zoals het Demeter-keurmerk en het Bioland-keurmerk in Duitsland, die nog strengere eisen stellen dan de Europese minimumnormen. Het is goed om te weten dat niet elk product met het woord „natuur“ of „groen“ op de verpakking ook daadwerkelijk biologisch is gecertificeerd. Alleen wanneer er een officieel keurmerk op staat, is er onafhankelijke controle uitgevoerd door een erkende instelling.
De verschillen met gewone voeding
Een veelgestelde vraag is of biologische voeding gezonder is dan gangbare voeding. Onderzoek laat gemengde resultaten zien. Sommige studies tonen aan dat biologisch geteelde groenten en fruit hogere gehaltes aan bepaalde antioxidanten bevatten. Andere onderzoeken vinden nauwelijks verschil. Wat wel duidelijk is, zijn de lagere restanten van pesticiden in biologische producten. Dat is relevant, want langdurige blootstelling aan kleine hoeveelheden bestrijdingsmiddelen is iets waar veel consumenten liever van af willen. Naast de vraag over gezondheid speelt ook het milieu een grote rol. Biologische landbouw heeft over het algemeen een positief effect op de biodiversiteit, de bodemkwaliteit en het waterleven in de omgeving van het bedrijf.
De prijs en de keuze in het schap
Biologische producten kosten gemiddeld meer dan gangbare alternatieven. Dat komt doordat de opbrengst per hectare lager is, de arbeid intensiever is en de certificering geld kost. Toch is het aanbod de laatste jaren sterk gegroeid. Niet alleen in gespecialiseerde winkels, maar ook in gewone supermarkten is het assortiment uitgebreid. Van groente en fruit tot zuivel, vlees en kant-en-klare maaltijden: ecologisch geproduceerde voeding is voor veel mensen goed bereikbaar geworden. Wie bewust wil kiezen maar niet voor alles het dubbele wil betalen, kan prioriteiten stellen. Producten zoals aardbeien, appels en bladgroenten bevatten bij gangbare teelt relatief veel bestrijdingsmiddelresten. Juist voor die categorie kiezen veel mensen liever voor de biologische versie.
Veelgestelde vragen
Is een product met „natuurlijk“ op de verpakking hetzelfde als biologisch?
Nee, „natuurlijk“ op een verpakking is geen beschermde term. Elk bedrijf mag dat woord gebruiken zonder aan speciale regels te voldoen. Alleen producten met een officieel bio-keurmerk zijn gecontroleerd en voldoen aan wettelijke eisen voor ecologische productie.
Mogen biologische producten helemaal geen bestrijdingsmiddelen bevatten?
Biologische producten mogen geen synthetische bestrijdingsmiddelen bevatten. Er zijn wel een klein aantal natuurlijke middelen toegestaan, maar de lijst daarvan is veel beperkter dan bij gangbare teelt. In de praktijk worden bij biologische producten dan ook veel lagere residuwaarden gemeten.
Geldt het EU-bio-logo ook voor producten van buiten Europa?
Ja, het Europese bio-logo mag ook op producten van buiten de EU staan, maar dan moet het land van herkomst vermeld worden. Bovendien moet de productie voldoen aan de Europese normen of aan normen die door de EU als gelijkwaardig zijn erkend.
Zijn biologische producten ook beter voor het klimaat?
Dat hangt af van het product en de situatie. Biologische landbouw heeft voordelen voor de bodem en biodiversiteit, maar produceert soms meer CO2 per kilo product doordat de opbrengst lager is. De vergelijking is dus niet zwart-wit en verschilt sterk per gewas en regio.
